پیروزی آنتونیو کاست در انتخابات ریاستجمهوری شیلی قطعه دیگری از پازل گردش به راست در جهان را تکمیل کرد. شیلی قرار بود مطابق پیشگویی رئیسجمهور پیشین این کشور، قبر نئولیبرالیسم باشد؛ اما اکنون شاهد به قدرت رسیدن راستگرایان است. این پیروزی بر داخل و خارج مرزهای شیلی اثر خواهد گذاشت.
در سایه عدمکفایت بیمه پایه در پوشش هزینههای درمانی، برخورداری از بیمه تکمیلی اهمیتی دوچندان یافته است. با این حال، اختلاف گاه و بیگاه تامیناجتماعی با شرکت تامینکننده پوشش تکمیلی بازنشستگان باعث شده است رفاه و سلامت این جمعیت چندمیلیون نفری تحتالشعاع قرار بگیرد و آنها را نگران کند.
تورم در اقتصاد ایران پدیدهای جدید یا مقطعی نیست؛ دهههاست که افزایش مداوم قیمتها به بخشی از تجربه روزمره خانوادهها تبدیل شده است. بااینحال، آنچه در ماههای اخیر رخ داده، صرفا تداوم همان روند قدیمی نیست، بلکه شتابگیری کمسابقهای است که خود را در رکوردهای جدید تورمی نشان میدهد؛ از جهش چشمگیر قیمت خوراکیها گرفته تا ثبت نرخهای بالای تورم نقطهبهنقطه. این وضعیت بار دیگر بحث درباره ریشههای تورم را به مرکز توجه آورده است.
تورم مهمان نامآشنای اقتصاد ایران است. طی ۵۰ سال اخیر، رشد مداوم سطح قیمتها بخش جداییناپذیر زندگی ما ایرانیها بوده است. با این حال، در ماههای اخیر تورم شتاب گرفته و به سطوح بیسابقهای رسیده است. بر همین اساس، تورم نقطهبهنقطه دیماه ۶۰درصد اعلام شد.
تورم در اقتصاد ایران طی سالهای اخیر از یک پدیده نوسانی و قابلکنترل به وضعیتی ساختاری، مزمن و خودتقویتشونده تبدیل شده است؛ وضعیتی که نهتنها با سیاستهای حمایتی نظیر یارانههای نقدی و کالابرگ مهار نشده، بلکه در بسیاری از مقاطع تشدید نیز شده است. همزمان، تلاش برای آزادسازی نرخ ارز و نزدیککردن قیمتها به واقعیتهای بازار نیز نتوانسته مسیر تورم را معکوس کند. این همزمانیِ ظاهرا متناقض، این پرسش اساسی را مطرح میکند که چرا با وجود مداخلات گسترده و پرهزینهی سیاستی، تورم همچنان روندی صعودی و پایدار دارد.
تورم مزمن در اقتصاد ایران پدیدهای تکعلتی نیست، بلکه نتیجه برهمکنش مجموعهای از عوامل پولی، ارزی، نهادی و ساختاری است که طی سالهای گذشته بهطور همزمان و تقویتکننده یکدیگر عمل کردهاند. در این میان، شوکهای جدیدی مانند اختلالات گسترده اینترنت و محدودیتهای تجاری، بهعنوان متغیرهایی کمتردیدهشده اما اثرگذار، نقش مهمی در تشدید فشارهای قیمتی ایفا کردهاند. بررسی روند افزایش قیمتها بدون توجه به این عوامل نهادی و زیرساختی، تصویری ناقص از سازوکار تورم در اقتصاد ایران ارائه میدهد.