چشمانداز بازار سنگآهن تحتتاثیر کاهش تولید در چین تغییر کرد
بازار فولاد در مسیر تعدیل
بر اساس آمار رسمی، چین در سال گذشته میلادی ۹۶۰.۱میلیون تن فولاد خام تولید کرد که نسبت به تولید یک میلیارد تنی سال ۲۰۲۴، افت ۴.۴ درصدی را نشان میدهد. این نخستینبار از سال ۲۰۱۹ است که تولید فولاد چین به زیر یک میلیارد تن میرسد. اهمیت این تحول از آن جهت است که چین بیش از نیمی از فولاد جهان را تولید میکند و هر تغییر در سمت عرضه این کشور، پیامدهای جدی در سطح بینالمللی دارد. بررسیها نشان میدهد کاهش تولید فولاد در چین بیش از آنکه ناشی از افت ناگهانی تقاضا باشد، نتیجه سیاستهای هدفمند پکن برای مهار مازاد ظرفیت در این صنعت است.
همزمان، سیاستگذاران چینی مسیر صادرات فولاد را هموارتر کردهاند؛ بهطوریکه صادرات فولاد این کشور در سال ۲۰۲۵ با رشد ۷.۵ درصدی به رکورد ۱۱۹میلیون تن رسید. هرچند بخشی از این صادرات با تعرفهها و محدودیتهایی در کشورهایی مانند هند مواجه شده، اما بسیاری از اقتصادهایی که فاقد صنعت فولاد داخلی هستند، از دسترسی به فولاد ارزانتر چین استقبال کردهاند.
جابهجایی تدریجی کانون تولید در آسیا
درحالیکه انتظار میرود تولید فولاد چین در سال ۲۰۲۶ نیز با کاهش ملایمی همراه شود، برخی کشورهای آسیایی مسیر متفاوتی را طی میکنند. تقاضای فولاد هند در سال مالی ۲۰۲۵ به ۱۵۰میلیون تن رسید که نسبت به ۱۳۶.۳میلیون تن در سال ۲۰۲۴ افزایش قابلتوجهی دارد. ظرفیت تولید فولاد این کشور نیز قرار است تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۳۰۰میلیون تن در سال برسد. در کشورهای کوچکتر منطقه از جمله ویتنام، مصرف فولاد در مسیر افزایشی قرار دارد و پیشبینی میشود تقاضا از حدود ۲۵میلیون تن در سال ۲۰۲۵ به نزدیک ۳۲میلیون تن در سال ۲۰۳۰ برسد.
تحولات بازار فولاد آسیا چشمانداز سنگآهن را پیچیدهتر کرده است. اگرچه انتقال تدریجی تولید فولاد از چین به دیگر اقتصادهای در حال توسعه آسیایی میتواند در میانمدت به نفع صادرکنندگان سنگآهن تمام شود، اما چین همچنان برای سالهای آینده بزرگترین خریدار این ماده اولیه باقی خواهد ماند. واردات سنگآهن چین در سال ۲۰۲۵ با ثبت رکورد ۱.۲۶میلیارد تن، نسبت به سال قبل ۱.۸ درصد افزایش یافت.
بخش عمده این افزایش در نیمه دوم سال و همزمان با بازسازی ذخایر انبارها رخ داد؛ ذخایری که پیشتر به پایینترین سطح ۱۸ ماهه رسیده بودند. موجودی بنادر تحت پایش موسسه «استیلهوم» از ۱۳۰.۱میلیون تن در ابتدای ماه اوت به ۱۴۸.۸میلیون تن در پایان سال رسید و این روند افزایشی در سال جدید نیز ادامه یافت؛ بهطوریکه ذخایر تا هفته منتهی به ۲۳ ژانویه به ۱۵۷.۳میلیون تن افزایش یافت. افزایش ذخایر، واردات سنگآهن را در سطوح بالا نگه داشته است. برآوردها نشان میدهد که ورود محمولههای دریابرد سنگآهن به چین در ژانویه به حدود ۱۱۹.۷میلیون تن رسیده که تقریبا همسطح رکورد تاریخی در دسامبر ۲۰۲۵ است. از سوی دیگر، افت تولید داخلی سنگآهن چین نیز به تداوم رشد واردات کمک کرده است؛ بهطوریکه تولید داخلی در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۲.۸ درصدی به ۹۸۳.۷میلیون تن رسید.
ثبات نسبی قیمتها
قیمت سنگآهن در ماههای اخیر نوسان محدودی داشته است. قیمت هر تن سنگآهن در قراردادهای آتی بورس سنگاپور روز سهشنبه در سطح ۱۰۵.۷ دلار بسته شد. این قیمت از اوت سال گذشته تاکنون در بازه ۱۰۰ تا ۱۰۹ دلار در نوسان بوده است. هرچند انتظار میرود با افزایش تدریجی عرضه در نتیجه پروژههای تولیدی در برخی کشورهای در حال توسعه، فشارهایی بر قیمتها در اواخر سال ۲۰۲۶ ایجاد شود، اما در مقطع کنونی، تقاضای پایدار چین و رشد تولید فولاد در دیگر کشورهای آسیایی، مانع از افت سنگآهن به زیر مرز ۱۰۰ دلار شده است.
