بررسی تطبیقی عملکرد بازارهای مالی منطقه در آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی؛
نبض تند بورسهای خاورمیانه
بورس عربستان ژانویه ۲۰۲۶ را در حالی به پایان رساند که یک تغییر بزرگ در آن تثبیت شده است؛ «استقلال شاخص از قیمت نفت» . در سالهای اخیر شاخص کل بورس عربستان همبستگی یک به یک با قیمت نفت برنت داشته است. علاوه بر آن، در ماه گذشته شاهد واگرایی مثبت شاخص کل نسبت به بازار انرژی بودهایم. بازار سهام عربستان در نخستین ماه ۲۰۲۶با ثباتترین و روبهرشدترین بازار منطقه بود. کاهش وابستگی به نفت اکنون بیش از هر زمان دیگری در تابلوی تداول یا شاخص بورس عربستان نمایان است.
شاخص کل در ماه ژانویه توانست مقاومت روانی مهمی را بشکند و رشد حدودا ۵.۲درصدی را ثبت کند.
نکته کلیدی اینجاست که این رشد نه بر دوش غول نفتی «آرامکو» بلکه با پیشرانی بخشهای بانکی،تکنولوژی و ساختمانی رقم خورد. میانگین ارزش معاملات روزانه در ژانویه نسبت به دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۱۵درصد افزایش یافت که نشاندهنده ورود نقدینگی تازه به بازار است که عرضههای اولیه بزرگ در بخش تکنولوژی و گردشگری بخش عظیمی از نقدینگی را به خود اختصاص داده است.
گلدمن ساکس و جیپیمورگان در گزارشهای اخیر خود، چشمانداز بازار عربستان در سال ۲۰۲۶ را بسیار مثبت ارزیابی کردهاند. انتظار میرود با میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی و بینالمللی،بخش خدمات و سرگرمی در ادامه سال پیشتاز بازار باشند. تنها ریسک موجود، احتمال رکود اقتصادی جهانی است که میتواند تقاضا برای پتروشیمیها را کاهش دهد. ریسک اصلی بازار در واقع نوسانات قیمت نفت نیست، بلکه احتمال اشباع عرضه اولیهها است که میتواند نقدینگی بازار را صرف کند. بازار سرمایه امارات متحده عربی در ژانویه ۲۰۲۶، پویایی منحصر به فردی را به نمایش گذاشت. برخلاف سایر کشورهای منطقه که معمولا یک شاخص اصلی دارند، امارات شاهد دوگانگی جذاب میان بازار«خدمات محور» دبی و بازار «سرمایهمحور» ابوظبی بود. درحالیکه در روز اول فوریه، پرونده عملکرد ماه ژانویه بسته میشود، امارات توانسته جایگاه خود را به عنوان «جزیره ثبات» برای سرمایههای فراری از بازارهای پرریسک اروپا و آسیا تثبیت کند؛ زیرا دادههای ۳۱ ژانویه نشان میدهد که خالص خرید سرمایهگذاران خارجی در دبی مثبت بوده است که عمدتا از سمت سرمایهگذاران اروپایی و شرق اسیا صورت گرفته است. از آنجا که درهم امارات به دلار آمریکا وابسته شده است سیاستهای پولی آمریکا به طور مستقیم بر بازار امارات اثر میگذارد.
بازار دبی با محوریت سهام املاک و مستغلات رشد قیمتی خوبی را تجربه کرد. ادامه روند مهاجرت نخبگان و سرمایهداران به دبی، تقاضا برای مسکن و در نتیجه سهام شرکتهای ساختمانی را بالا نگه داشت. بازار ابوظبی با تکیه بر سهام انرژی و بانکداری، نوسان کمتری داشت و بیشتر مورد توجه سرمایهگذاران محافظهکار و صندوقهای بازنشستگی بود.
تحلیلگران معتقدند سال ۲۰۲۶ سال ادغام و تملیک در امارات خواهد بود. شرکتهای فینتک و استارتآپهای بالغ شده، احتمالا وارد بورس خواهند شد. پیشبینی میشود بازارهای امارات به دلیل سیاستهای مالیاتی جذاب و ثبات ارز یا درهم، همچنان مقصد اصلی سرمایهگذاران خارجی در منطقه باقی بمانند. از سویی برخی کارشناسان هشدار میدهند که در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ ممکن است سرعت رشد قیمت سهام املاکی در دبی کاهش یابد و توصیه میکنند سرمایهگذاران به سمت بخشهای حملونقل و تکنولوژی در بازار دبی چرخش کنند.
عبور از گردنه تورم
بازار سهام ترکیه در ژانویه 2026 آزمایشگاه تمامعیار سیاستهای پولی بود. معاملهگران در استانبول دیگر مثل سالهای 2023 و 2024 کورکورانه برای فرار از کاهش ارزش لیر سهام نمیخرند. بازار در ژانویه 2026، از فاز پناهگاه تورمی خارج شده و به فاز سرمایهگذاری بنیادی تغییر جهت داده است.
شاخص کل نوسانات شدیدی را تجربه کرد. افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ترکیه برای مهار نهایی تورم، فشار بر سهام شرکتهای تولیدی را افزایش داد، اما بخش بانکی به دلیل حاشیه سود بالا، عملکرد درخشانی داشت.
مهمترین رقیب بورس استانبول در ماه گذشته، نرخ سود سپردههای بانکی(لیر) بود. با تداوم سیاستهای انقباضی بانک مرکزی ترکیه، هزینه فرصت پول بالا رفته است. بههمین دلیل، حجم معاملات خرد در ژانویه کاهش یافت؛ چرا که سرمایهگذاران کوچک ترجیح دادند پول خود را در سپردههای بانکی متمرکز کنند.
کارشناسان اقتصادی در استانبول بر این باورند که نیمه دوم سال 2026، دوران طلایی بورس ترکیه خواهد بود. براساس پیشبینی کاهش نرخ بهره در تابستان آینده، جریان نقدینگی از سپردههای بانکی به سمت بازار سهام سرازیر خواهد شد. توصیه تحلیلگران برای ادامه سال، تمرکز بر سهام شرکتهای تکنولوژی و هلدینگهای بزرگ صنعتی است.
بازار سرمایه ایران سال 2026 میلادی را در شرایطی آغاز کرد که نگاه معاملهگران بیش از هر چیز به لایحه بودجه 1405 و تبعات آن در نرخ بهره و سیاستهای پولی دوخته شده است. در ماه ژانویه شاخص کل بورس تهران رفتاری سینوسی داشت. این رفتار از تحولات سیاسی و نظامی در منطقه و برخی از ناآرامیهای منطقه نشات گرفت. از سویی گروههای بزرگ بورسی از جمله فلزات اساسی و پتروشیمیها به دلیل رشد قیمت دلار و اجرای سیاست یکسانسازی نرخ ارز و رشد قیمتهای جهانی از جمله مس و آلومینیوم، پناهگاه امن تری برای سرمایهگذاران بود.
تحلیلگران بازار تهران معتقدند که روند بازار در ادامه سال 2026 به دو عامل کلیدی بستگی دارد؛ سیاستهای بانک مرکزی در بازار ارز یکی از متغیرهایی است که میتواند بر چشمانداز بازار سرمایه ایران اثربگذارد. اگر فاصله قیمتی دلار رسمی و بازار آزاد، به سطوح قابل قبولی کاهش یابد، میتوان انتظار داشت سودآوری بالایی نصیب صنایع بورسی شود.
با توجه به تحولات منطقه، هرگونه سیگنال ثابت میتواند نسبت P/Eبازار را بهبود بخشد، پیشبینی میشود با آغاز سال جدید شمسی، با گزارشهای سالانه شرکتها و برگزاری مجامع، نماگرهای سهامی، روندی صعودی اما ملایم را تجربه کنند. در واقع بازار سهام ایران در حال حاضر مانند فنری فشرده است که پتانسیل جهش دارد، اما این فنر در دستان سیاستگذار است.
