واکنش ایران به اقدام خصمانه اروپا

اتحادیه اروپا روز پنج‌شنبه در اقدامی سیاسی و غیر‌قانونی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام که به بهانه ادعایی «نقض حقوق‌بشر»، صورت گرفته و بدعتی خطرناک در روابط بین‌الملل و مغایر با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، از جمله اصل حاکمیت دولت‌ها و قاعده عدم مداخله بوده، واکنش‌های بسیاری را از جنس هشدار و تبعات این تصمیم از سوی مقامات مختلف کشور در پی داشته است.

پیش از این هم تلاش‌هایی برای قراردادن نام سپاه در لیست سازمان‌های تروریستی ازسوی اروپا صورت گرفته بود، اما به دلیل عدم همراهی برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا با این تصمیم سیاسی و غیرقانونی، ‌آن تلاش‌ها نتیجه نداده بود. این بار نیز فرانسه یکی از مخالفان این اقدام بود که در نهایت با فشار دیگر اعضای عضو اتحادیه اروپا با این تصمیم موافقت کرد و سرانجام نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی ۲۷ عضو اتحادیه اروپا قرار گرفت. پیش‌تر نیز آمریکا، کانادا و استرالیا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را که یک نهاد نظامی رسمی در ایران به‌شمار می‌رود، به‌عنوان یک سازمان تروریستی معرفی کرده بودند. این تصمیم روز پنج‌شنبه برخلاف رویه‌های حقوقی در اتحادیه اروپا و صرفا به بهانه‌های سیاسی از سوی ‌کایا کالاس، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام شد. این درحالی است که به گزارش ایسنا، طبق مقررات اتحادیه اروپا، این بلوک نمی‌تواند سازمانی را بدون حکم دادگاه یک کشور عضو به‌عنوان نهاد تروریستی معرفی کند.

واکنش سران قوای مقننه و قضائیه

به دنبال این تصمیم سیاسی و غیرموجه، سران قوای مقننه و قضائیه در پیام‌ها و سخنانی این اقدام را محکوم کردند. بر این اساس محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در مطلبی در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس، در واکنش به تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اتحادیه اروپا نوشت: «سپاه پاسداران یکی از قوی‌ترین و موثرترین نیروهای ضد تروریستی در دنیاست، فقط کسانی می‌توانند سابقه سپاه در مبارزه با تروریسم داعش را انکار کنند که خودشان در سمت تروریست‌ها ایستاده باشند. حمایت از تروریسم نتیجه‌ای جز پشیمانی برای کشورهای اروپایی نخواهد داشت.» 

به گزارش میزان، محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه نیز در حاشیه نماز جمعه تهران، در واکنش به این موضوع با تاکید بر اینکه بدون‌ تردید اقدام خصمانه اروپایی‌ها در تروریستی نامیدن سپاه قهرمان، بدون پاسخ نخواهد ماند، افزود: اقدام کینه‌توزانه اتحادیه اروپا در تروریستی معرفی کردن سپاه پاسداران مبتنی بر اغراض و مطامع سیاسی و مغایر با بدیهیات حقوق بین‌الملل است. سپاه پاسداران، نهادی رسمی در ساختار جمهوری اسلامی ایران است و تروریستی معرفی کردن نهاد رسمی یک کشور عضو سازمان ملل متحد، با قواعد حقوق بین‌الملل در تعارض و تنافی است.

هشدار لاریجانی در مورد مصوبه مجلس

در کنار سران قوا، روز گذشته علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در پیامی در ایکس با اشاره به قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی از سوی اتحادیه اروپا نوشت: «اتحادیه اروپا قطعا می‌داند مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی، ارتش کشورهایی که در مصوبه اخیر اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران مشارکت داشته‌اند، تروریستی محسوب می‌شوند. لذا عواقب آن متوجه کشورهای اروپایی است که به چنین اقدامی دست زدند.»

اشاره لاریجانی به مصوبه‌ای است که پیش‌تر مجلس در واکنش به اقدامات خصمانه آمریکا و برخی متحدانش، تصویب کرده بود که براساس آن، هرگونه همکاری یا مشارکت کشورها در اقدامات ضدسپاه پاسداران موجب قرار گرفتن نیروهای نظامی آن کشورها در فهرست گروه‌های تروریستی از منظر جمهوری اسلامی ایران می‌شود. نمایندگان مجلس شورای اسلامی یک بار در سال ۹۸ در پی قرار گرفتن نام سپاه از سوی آمریکا در لیست سازمان‌های تروریستی خارجی، طرح اقدام متقابل در برابر اعلام سپاه به‌عنوان سازمان تروریستی توسط آمریکا را به تصویب رساندند که براساس آن فرماندهی مرکزی آمریکا(سنتکام) نیروها، سازمان‌ها یا نهادهای تحت اختیار این فرمانداری تروریست قلمداد شدند. سال ۱۴۰۱ نیز نمایندگان مجلس در واکنش به تلاش اروپا برای قرار دادن سپاه در لیست گروه‌های تروریستی، طرحی دوفوریتی را آماده کردند که با تصویب آن نیروهای مسلح کشورهای عضو اتحادیه اروپا از سوی ایران تروریست قلمداد می‌شوند.

اشتباه راهبردی اروپا

اقدام خصمانه روز پنج‌شنبه اروپا طی دو روز گذشته واکنش صریح وزارت خارجه را هم به دنبال داشته است. از یک‌سو عباس عراقچی، وزیر خارجه که به منظور رایزنی‌های دیپلماتیک به ترکیه سفر کرده است، اقدام اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را اشتباه بزرگ راهبردی توصیف کرد و گفت: این اشتباه مانند اشتباه قبلی در موضوع اسنپ‌بک است که موجب شد نقش اروپا در مسائل منطقه ما کمرنگ‌تر شود. به گزارش ایسنا، وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد که اروپا نه درک درستی از شرایط بین‌المللی دارد، نه درک درستی از شرایط منطقه ما و نه شناخت درستی از منافع خود. 

عراقچی روز پنج‌شنبه هم در پیامی در ایکس با تاکید بر اشتباه بزرگ راهبردی اروپا نوشت: در حال حاضر چندین کشور تلاش می‌کنند از شعله‌ور شدن یک جنگ تمام‌عیار در منطقه ما جلوگیری کنند. جالب است که هیچ‌یک از این کشورها اروپایی نیستند. در مقابل، اروپا سرگرم دمیدن در آتش بحران است. از سوی دیگر وزارت امورخارجه در بیانیه‌ای ضمن محکومیت اقدام اروپا در تروریستی اعلام کردن سپاه اعلام کرد: مسوولیت پیامدهای سیاسی، حقوقی و امنیتی ناشی از چنین تصمیم نابخردانه‌ای بر عهده سیاستگذاران اروپایی به‌ویژه طراحان و بانیان آن خواهد بود. به گزارش ایسنا، وزارت خارجه همچنین تاکید کرد: هر گونه اطلاق عنوان تروریستی به یک نهاد حاکمیتی و رسمی، بدعتی خطرناک، نقض فاحش اصل حاکمیت قانون در روابط بین‌الملل و بی‌اعتنایی آشکار به اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، از جمله اصل احترام به حاکمیت دولت‌ها و منع مداخله در امور داخلی کشورها است.

هشدار در مورد تبعات این اقدام سیاسی

نهادهای نظامی کشور هم در بیانیه‌هایی به این اقدام اروپا واکنش نشان دادند. همچنان‌که ستادکل نیروهای مسلح در بیانیه‌ای با اعلام اینکه تبعات خطرناک این تصمیم خصمانه و تحریک‌آمیز، مستقیما بر عهده سیاستگذاران اروپایی خواهد بود، تصریح کرد: چنین تصمیم بی‌پایه و اساسی و به‌دور از هرگونه عقلانیت، با فشار رئیس‌جمهور متوهم و بی‌خِرد آمریکا و رژیم تروریستی و کودک‌کش صهیونیستی اتخاذ شده و نقض صریح قوانین و مقررات بین‌المللی، منشور سازمان ملل متحد و اصول مسلم احترام به حاکمیت ملی کشورها است. به گزارش ایسنا، در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: مسلما این اتهام علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در راستای حمایت، تقویت، گسترش و مشروع‌سازی تروریسم در جهان و منطقه صورت گرفته است.

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هم در بیانیه‌ای، ضمن محکوم کردن اقدام شورای اتحادیه اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تاکید کرد: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یکی از ارکان حاکمیتی بر اساس اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی بخش انفکاک‌ناپذیر حاکمیت قلمداد می‌شود و شورای اتحادیه اروپا با جرم‌انگاری و انتساب اتهام ناروا در این موضوع، دو نقض اساسی مرتکب شده است: نخست آنکه جرم‌انگاری علیه حاکمیت یک کشور بی‌معناست و دوم اینکه «حاکمیت» واحد یکپارچه و در عین حال مستقلی است که در چارچوب حقوق بین‌الملل نمی‌توان آن را تفکیک کرده و بخشی از آن را تروریستی تلقی کرد.

در واکنشی دیگر ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز در بیانیه‌ای، اقدام سخیف اتحادیه اروپا در قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروه‌های تروریستی را در راستای تلاش این اتحادیه برای خروج از انفعال در تحولات جهانی دانست و آن را محکوم کرد. به گزارش تسنیم، ارتش در این بیانیه‌ تصریح کرد: اقدام اروپا علیه سپاه لکه ننگ دیگری بر پرونده سیاه استعمارگران اروپایی می‌افزاید.

بسته مقابله‌جویانه مجلس

در مجلس نیز اقدام اروپا واکنش‌هایی را برانگیخته است. در همین راستا، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفت‌وگو با مهر، ضمن محکومیت اقدام اتحادیه اروپا در هم‌ردیف‌سازی سپاه با گروه‌های تروریستی گفت: مجلس بسته اقدامات متقابل را برای حمایت از سپاه در دستورکار دارد.

پیامدهای سنگین برای اروپا

همزمان اقدام سیاسی اتحادیه اروپا واکنش‌های سیاسیون را نیز به دنبال داشته است. ازجمله عبدالله حاجی‌صادقی، نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران که در سخنانی تاکید کرد: تحریم سپاه هیچ خدشه‌ای در ماموریت‌های آن ایجاد نمی‌کند، اما عوارض سنگینی را برای اتحادیه اروپا خواهد داشت و عواقبش به خود آنها بازخواهد گشت. به گزارش ایرنا، وی همچنین تاکید کرد که این اقدام اتحادیه اروپا، بدون پیامد نخواهد بود. در واکنشی دیگر علی شمخانی، نماینده رهبری در شورای دفاع در واکنش به اقدام اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران، تصریح کرد: مفهوم تروریسم در ادبیات ‎آمریکا و ‎اروپا استحاله شده و اقدامات مقابله‌ای ما فوری خواهد بود. به گزارش فارس، وی تاکید کرد: غرب تروریسم را «تعریف» نمی‌کند، «مصرف» می‌کند. محمدحسن ابوترابی‌فرد، خطیب نماز جمعه تهران نیز دیروز، اقدام اتحادیه اروپا در قبال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را خلاف قوانین بین‌المللی، تحریک‌آمیز و برآمده از سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست و تاکید کرد: این اقدام پیامدهای خطرناکی برای تصمیم‌گیران آن خواهد داشت و قطعا ملت ایران، پاسخ این اقدام خصمانه را خواهند داد.