تولید خودروسازان روی دست‌انداز ارز

بر اساس گزارشی که خودروسازان به سازمان بورس ارائه داده‌اند، سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی‌ماه ۶۶۹‌هزار و ۶۸۶ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال‌‌۱۴۰۳ به ۷۲۰‌هزار و ۵ دستگاه می‌رسید، بنابراین در مدت زمان یاد‌شده، خودروسازان ۵۰ هزار و ۳۱۹دستگاه معادل ۷‌درصد کمتر خودروی سواری تولید کرده‌اند، بنابراین می‌توان گفت؛ این سه خودروساز طی ۱۰ ماه گذشته به‌طور میانگین هر ماه ۶۶‌هزار و ۹۶۸دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند. اگر در دوماه باقی‌مانده نیز به همین میزان تولید کنند، تولید کل سال‌۱۴۰۴ برای آنها به ۸۰۳‌هزار و ۶۲۳ دستگاه می‌رسد؛ این در حالی است که درسال ۱۴۰۳ آنها حدود ۸۹۸‌هزار دستگاه سواری تولید کرده‌بودند، اما رشد و کاهش تولید بین سه خودروساز کشور همسو نبوده‌است، به‌طوری‌که به‌رغم افت کلی تولید سواری‌ها در ۱۰ ماهه امسال تولید ایران‌خودرو در همین بازه زمانی رشد ۱۴.۵‌درصدی داشته‌است، بااین‌حال افت شدید تولید خودروهای سواری در سایپا و پارس‌خودرو باعث‌شده که آمار کل تولید این دست از خودروها با افت همراه‌باشد.

همچنین تولید ماهانه سه ‌خودروساز بزرگ کشور در دی‌ماه با افت ۱۸‌درصدی نسبت به آذر مواجه بوده و هر سه خودروساز در آن دخیل بوده‌اند. در این بین آنچه در گزارش خودروسازان به سازمان بورس جلب‌توجه می‌کند، رشد تولید خودروهای ناقص است. البته تنها ایران‌خودرو در آمار تولیدی خود مشخص می‌کند که چه تعداد خودروی ناقص داشته‌است. این خودروساز ۷‌هزار و ۱۱۹ دستگاه خودرو از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی‌ماه به‌صورت ناقص تولید‌کرده که دوهزار و ۵۵۷ دستگاه از آن تنها مربوط به دی‌ماه است. این در شرایطی است که سهم آذر‌ماه از تولیدات ناقص این شرکت ‌هزار و ۴۸۶‌دستگاه بود، بنابراین ایران‌خودرو در دی‌ماه ‌هزار و ۷۱ دستگاه معادل ۷۲‌درصد بیشتر از آذر خودروی ناقص تولید کرده‌است. این در حالی  است که تنها تعداد ناقصی‌های ایران‌خودرو در دسترس است. وضعیت دو خودروساز دیگر از این حیث احتمالا چندان بهتر از ایران‌خودرو نیست، چراکه کمبود مواد اولیه و قطعات همه خودروسازان را تحت‌تاثیر قرار داده‌است. در مورد افت تولید خودروسازان و همچنین رشد تولید ناقص‌ها می‌توان چند عامل عمده را به‌عنوان دلایل اصلی این موضوع درنظر گرفت. یکی از این موارد یکسان‌سازی نرخ ارز است که از پاییز امسال اجرایی شد. اجرای این طرح به‌معنای رشد شدید نرخ ارز مصرفی خودروسازان است، بنابراین آنها نیاز به نقدینگی بیشتری برای تامین ارز دارند اما کمبود نقدینگی موجب می‌شود که آنها از پس این چالش جدید برنیایند، در نتیجه افت تولید رخ می‌دهد.

در واقع خودروسازان از طرفی به‌دلیل مشکل تامین ارز و تحریم‌ها در واردات قطعات خارجی مشکل دارند اما از طرف دیگر آنها قطعات مورد‌نیاز خود را نمی‌توانند از قطعه‌سازان داخلی هم بدون مشکل تامین کنند چراکه بدهی آنها به قطعه‌سازان به بیش از ۱۶۰‌همت رسیده‌است. تسهیلات ۴۰ همتی هم که قرار بود‌ به قطعه‌سازان اختصاص یابد تا بخشی از بدهی خودروسازان به آنها را کاهش دهد، هنوز واریز نشده‌است. قطعه‌سازان نیز برای تامین مواد اولیه با مشکل نقدینگی و تامین ارز مواجه هستند، بنابراین از هر دو مسیر تامین قطعات مشکل شده‌است. عامل دوم نیز احتمالا انتظار رشد قیمت خودرو بوده که باعث‌شده خودروسازان تولید خود را کاهش دهند. آنها در آذرماه امسال درخواست رشد قیمت محصولاتشان را به سازمان حمایت ارسال کرده‌بودند، بنابراین احتمال دارد تولید خود را کاهش داده‌باشند تا بعدا بتوانند خودروهای تولیدی را به قیمت بیشتری به‌فروش برسانند.

Untitled-1 copy

جزئیات تولید خودروی سواری

بررسی جزئیات تولید خودروسازان نشان از عملکرد متفاوت آنها دارد. ایران‌خودرو از ابتدای سال ‌‌تا انتهای دی‌ماه 481‌هزار و 430 دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده‌است. این شرکت در 10ماه ابتدایی سال‌گذشته، 420‌هزار و 437 دستگاه تولید داشته، بنابراین تیراژ این شرکت در مدت زمان یادشده نسبت به مدت مشابه سال‌گذشته رشد 60‌هزار و 993دستگاهی معادل 14.5‌درصد را تجربه کرده‌است. در این بین بیشترین تولید آبی‌پوشان جاده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مخصوص به گروه پژو اختصاص دارد که در‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حاضر فقط پژو ۲۰۷ از این خانواده به تولید می‌رسد. این شرکت در بازه زمانی تحت‌بررسی، 142‌هزار و 856 دستگاه پژو تولید کرده‌است. با توجه به تولید 138هزار و 54دستگاهی خانواده پژو در 10‌ماه‌ سال‌گذشته، تولید این خودرو 4‌هزار و 802 دستگاه معادل 3.5‌درصد افزایش داشته‌است. در بین دیگر محصولات ایران‌خودرو، گروه سورن تیراژ 124هزار و 817 دستگاهی را در 10‌ماه ابتدایی امسال از خود به‌جا گذاشته‌است. با درنظرگرفتن تیراژ 98‌هزار و 404 دستگاهی این گروه خودرویی در مدت مشابه سال‌گذشته، ایران‌خودرویی‌‌‌‌ها توانسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند تولید در این گروه را 26.8‌درصد افزایش دهند. همچنین ایران‌خودرو اعلام‌کرده طی این مدت 79‌هزار و 976 دستگاه دنا را به تولید رسانده‌است. با توجه به تیراژ 73‌هزار و 968 دستگاهی این خودرو در مدت مشابه سال‌پیش، تولید دنا 8.1درصد افزایش را تجربه کرده‌است. دیگر محصول ایران‌خودرو به‌نام رانا در مجموع آمار 10ماهه امسال تیراژ 16هزار و 505دستگاهی را ثبت کرده‌است. این خودرو در 10ماهه سال‌‌پیش، به میزان 14هزار و 580دستگاه تولیدشده بود، بنابراین تولید این محصول با رشد ‌هزار و 925دستگاهی و 13.2‌درصدی مواجه بوده‌است.

علاوه‌بر این ایران‌خودرویی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها طی 10ماه گذشته 19‌هزار و 80 دستگاه ‌هایما مونتاژ کرده‌اند، این در حالی است که در مدت مشابه ۱۴۰۳، تیراژ این خودروی مونتاژی چینی 13‌هزار و 20 دستگاه بود. بر این اساس تولید این خودروی مونتاژی رشد 46.5‌درصدی داشته‌است. طبق آمار منتشرشده در کدال، ایران‌خودرو در مدت زمان یاد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده 74‌هزار و 289 دستگاه تارا تولید کرده‌است. این خودروساز در 10ماه  سال‌گذشته به میزان 56‌هزار و 805 دستگاه از این محصول را به تولید رسانده بود، بنابراین تولید تارا در این مدت زمان رشد 30.8‌درصدی داشته‌است. در آمار تولید ایران‌خودرو آیتمی به‌نام خودروهای تولیدی تجاری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نشده سایت‌ها وجود دارد که به خودروهای ناقص اشاره‌کرده و عدد درج‌شده در مقابل آن، 7‌هزار و 119 دستگاه است که دوهزار و 557 دستگاه از آن تنها مربوط به دی‌ماه است. همچنین بخش دیگری به‌نام «دیگر محصولات» تعریف‌شده که تولید ایران‌خودرو در این بخش 23‌هزار و 907 دستگاه بوده‌است. همچنین سایپا به‌عنوان دومین خودروساز بزرگ کشور، در 10ماه گذشته 139‌هزار و 411 دستگاه خودروی سواری تولید‌کرده که این رقم در مدت مشابه پارسال به میزان 214‌هزار و 110 دستگاه بوده‌است، بنابراین در این مدت زمانی نارنجی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پوشان جاده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مخصوص 74‌هزار و 699 دستگاه، معادل 34.9‌درصد کمتر، تولید خودروی سواری داشته‌اند. بیشترین حجم از سبد محصولات این شرکت در 9 ماه ابتدایی سال ‌به منوال گذشته به خانواده ایکس‌200 (تیبا، کوئیک و ساینا) اختصاص داشته‌است.

طبق اعلام سایپا این شرکت در این مدت 112‌هزار و 731 دستگاه خودرو از این گروه تولید کرده‌است. این رقم در مدت مشابه سال‌پیش 173هزار و 532 دستگاه بوده‌است، بنابراین در این مدت زمان تولید این محصولات سایپا 35درصد کمتر شده‌است. سایپا همچنین در مدت زمان مذکور 26‌هزار و 670دستگاه از خانواده شاهین را به تولید رسانده‌است؛ این در حالی است که در 10ماه ابتدایی پارسال تیراژ شاهین 40‌هزار و 552 دستگاه بود، بنابراین تولید شاهین در این‌بازه کاهش 34.2‌درصدی داشته‌است. دومین خودروساز بزرگ ایران در بازه زمانی تحت‌بررسی تنها همین دو گروه خودرویی را به‌صورت عمده به تولید رسانده‌است، اما علاوه‌بر آنها 10 دستگاه آریااتومات نیز توسط سایپا در این مدت زمان تولیدشده‌ که تیراژ آن در مدت مشابه پارسال 26 دستگاه بوده‌است.

پارس‌خودرو نیز در 10ماه‌ امسال، 48‌هزار و 845دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده‌است. در مقایسه با تیراژ 85‌هزار و 485دستگاهی مدت مشابه پارسال، تولید این شرکت 36هزار و 613 دستگاه معادل 42.8‌درصد کمتر شده‌است. پارس‌خودرو از ابتدای سال‌جاری تا انتهای دی ماه سهند، گروه Q200 و محصول جدید خود یعنی پارس نوآ را به تولید رسانده‌است.

طبق گزارش ارسالی به بورس، گروه Q200 پارس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو تیراژ 36‌هزار و 434 دستگاهی در 10‌ماه گذشته داشته که نسبت به همین بازه زمانی در سال‌۱۴۰۳ با تیراژ 54‌هزار و 223دستگاهی، از افت 32.8درصدی (17‌هزار و 789 دستگاهی) تولید این گروه خودرویی حکایت دارد. خودروساز سوم ایران همچنین در 10‌ماه ابتدایی سال‌12‌هزار و 350 دستگاه سهند را به تولید رسانده‌است. در مدت مشابه سال‌گذشته 12‌هزار و 486 دستگاه سهند تولیدشده بود. بر این اساس تولید سهند در مدت یادشده تقریبا ثابت مانده و تنها یک‌درصد کاهش داشته‌است. پارس‌خودرویی‌ها، در مدت زمان مذکور علاوه‌بر این دو گروه خودرویی تنها محصول جدید خود به‌نام پارس‌نوآ را به تعداد 61دستگاه تولید کردند. این در شرایطی است که در مدت مشابه سال‌قبل آنها ‌هزار و ۲۳۴ دستگاه کوئیک معمولی و 17هزار و 515 دستگاه سایناS را نیز تولید کرده‌بودند اما اکنون تولید این خودروها به صفر رسیده‌است.

تولید ماهانه خودروسازان

تولید خودروی سواری در دی‌ماه امسال نسبت به آذر با افت همراه بوده‌است. بر این اساس خودروسازان در دی‌ماه 63‌هزار و 902 خودروی سواری تولید کرده‌اند، این در شرایطی است که این رقم در آذرماه به 77‌هزار و 929 دستگاه می‌رسید، بنابراین تولید ماهانه خودروسازان طی یک ماه گذشته 14‌هزار و 27دستگاه معادل 18‌درصد کاهش ‌یافته‌است. برخلاف ماه‌ گذشته در دی‌ماه هر سه خودروساز بزرگ کشور با افت ماهانه تولید خودروهای سواری مواجه بوده‌اند. در این بین بزرگ‌ترین خودروساز کشور در آذر‌ماه 55‌هزار و 714 دستگاه تولید خودروی سواری داشت. تیراژ دی‌ماه این خودروساز به 48هزار و 138 دستگاه می‌رسد، بنابراین آبی‌‌‌‌پوشان جاده مخصوص در این مدت‌زمان افت 7هزار و 576‌دستگاهی و 13.6‌درصدی را در تولید خودروی‌سواری ثبت کرده‌اند. سایپا نیز تولید 12‌هزار و 12 دستگاهی در ماه ابتدایی زمستان داشته که در مقایسه با تیراژ 16‌هزار و 897دستگاهی آذر افت 4هزار و 885 دستگاهی و 28.9‌درصدی را به خود می‌بیند. همچنین پارس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو که تولید پنج‌هزار و 318دستگاهی در آذر‌ماه داشته، طی ماه گذشته سه‌هزار و 752دستگاه خودروی سواری تولید‌کرده تا تولید آن در دهمین ماه از سال‌ نسبت به آذر افت‌ هزار و 566 دستگاهی داشته‌ و کاهش 29.4‌درصدی را ثبت کند.