تناقض آماری وزارت صمت و گمرک در آمار ۱۰ ماهه؛
چند دستگاه خودرو وارد شد؟
آنطور که گمرک ایران اعلام کردهاست، در ۱۰ماه امسال ۵۰هزار و ۲۶۲ دستگاه خودروی سواری به کشور وارد شدهاست. این رقم در مدت مشابه سالگذشته به ۴۱هزار و ۲۹۷ دستگاه میرسید، بنابراین در این مدت زمان واردات خودروهای سواری از حیث تعداد رشد ۸هزار و ۹۶۵ دستگاهی و ۲۱.۷درصدی داشتهاست.
ارزش واردات این تعداد خودرو نیز در ۱۰ ماه سالجاری به یکمیلیارد و ۱۴۰میلیون دلار رسیدهاست. این در شرایطی است که در مدت مشابه سالگذشته این رقم ۷۷۷میلیون دلار بود، بنابراین ارزش واردات خودروهای سواری از ابتدای امسال تا انتهای دیماه نسبت به مدت مشابه سالگذشته رشد ۳۶۳میلیون دلاری و ۴۶.۷درصدی داشتهاست.
اما ارائه این آمار توسط گمرک درشرایطی است که ۳۰دی ماه (یعنی دقیقا در بازه ۱۰ماهه) عزتالله زارعی، سخنگوی وزارت صمت آماری بهمراتب کمتر از واردات خودرو اعلام کردهبود. زارعی گفته بود: «تاکنون ۳۹هزار و ۱۰۰دستگاه خودروی سواری وارد کشور شدهاست.» آمار گمرک اما به بالای ۵۰هزار دستگاه میرسد. زارعی همچنین اعلام کردهبود: «از ابتدای سال تا انتهای دی ماه ۱۰۰هزار ثبتسفارش خودرو انجام شدهاست.» البته باید توجه داشت که ثبتسفارش خودرو در نیمه ابتدایی امسال بهصورت موردی انجامشده و روند کلی آن تقریبا متوقف بودهاست.
اما با پذیرش آمار ارائهشده از طرف گمرک ایران، میتوان گفت؛ رشد واردات خودرو در مدت زمان یادشده در حالی رخداده که طی سالجاری اساسا دولت ارزی به واردات خودرو تخصیص نداده و همه واردات انجامشده با ارز شخصی واردکنندگان بودهاست. این در شرایطی است که در قانون بودجهامسال مقرر شدهبود که باید دومیلیارد یورو به واردات خودرو اختصاص پیدا کند، بااینحال در آبان ماه امسال سیدحامد عاملی، معاون ماشینآلات و صنایع حملونقل وزارت صمت اعلام کرد؛ از ابتدای سال حتی یک دلار به واردات خودرو اختصاص پیدا نکردهاست.
بنابراین میتوان گفت؛ در سالجاری واردات تنها با ارز اشخاص انجام شدهاست، بااینحال همین شکل از واردات نیز بدون محدودیت نیست و واردکنندگان حتی با ارز خود تنها تا سقف مشخصشدهای میتوانند خودرو وارد کشور کنند. اگر این محدودیت وجود نداشت احتمالا شاهد رشد بیشتری در واردات خودرو بودیم، کمااینکه واردات خودرو در سالگذشته با تامین ارز از طرف دولت انجام میشد و قطعا محدودیتهای بیشتری را نیز در پی داشت. همچنین در سالجاری بهرغم اینکه آییننامه واردات خودروهای کارکرده و همچنین واردات توسط ایرانیان خارج از کشور تنظیمشده و حتی ثبتسفارش هم انجام شدهاست، اما هنوز خبری از ورود این خودروها به کشور نیست.
در مورد سالآینده نیز در بودجه، بهطور شفاف اعلامنشده که میزان ارز تخصیصی به واردات خودرو به چه میزان خواهد بود، با اینحال نمایندگان مجلس شورایاسلامی روز شنبه تصویب کردند؛ معادل نیمی از ارزی که به واردات قطعات منفصله خودروهای مونتاژی اختصاص مییابد، به واردات خودروی کامل تخصیص دادهشود، اما خبری از اعلام یک رقم دقیق درمیان نیست. سالگذشته که نمایندگان خانه ملت به صراحت در مورد میزان ارزش تخصیصی واردات به اندازه دومیلیارد یورو تعیینتکلیف کردهبودند، بازهم دولت در اجرای آن پایبندی نشان نداد و حالا که شفافیت در این مورد کاهش هم پیدا کردهاست، به احتمال خیلی بالا در سالآینده نیز شاهد تخصیص ارز از طرف دولت برای واردات خودروهای سواری نباشیم و بازهم واردات از طریق ارز اشخاص انجام شود.