مذاکرات ژنو میان هیاتهای روسی و اوکراینی هم گره جنگ را باز نکرد؛
مذاکرات اوکراین شکست خورد؟
مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه در ژنو دیروز چهارشنبه تنها پس از دو ساعت پایان یافت. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، این گفتوگوها را «دشوار» خواند و روسیه را متهم کرد که عمدا به دنبال به تاخیر انداختن پیشرفت برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به این جنگ چهارساله است. این مذاکرات صلح که با میانجیگری ایالات متحده در سوئیس برگزار شد، در شرایطی صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر دو بار اشاره کرده است که این اوکراین و زلنسکی هستند که باید برای موفقیتآمیز بودن گفتوگوها گام بردارند (دنیایاقتصاد در روزهای اخیر گزارشهای متعددی را به این مساله اختصاص داده بود؛ از جمله گزارش «ژنو؛ میزبان مذاکرات صلح» که دیروز چهارشنبه منتشر شد).
به گزارش رویترز، زلنسکی دیروز چهارشنبه، به دنبال گزارشهای رسانهها مبنی بر پرتنش بودن روز اول مذاکرات، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جلسات واقعا دشوار بود و میتوانیم بگوییم که روسیه در تلاش است تا مذاکراتی را که میتوانست به مرحله نهایی برسد، به درازا بکشاند.» دقایقی پس از این اظهارات، خبرگزاری دولتی روسیه، «ریا»، خبر از پایان مذاکرات داد. ولادیمیر مدینسکی، مذاکرهکننده ارشد روسیه، در لابی هتلی که محل برگزاری گفتوگوها در ژنو بود، به خبرنگاران گفت که مذاکرات بعدی به زودی برگزار خواهد شد، اما تاریخ دقیقی را مشخص نکرد. یک مقام اوکراینی نیز با تایید پایان مذاکرات در ژنو، اعلام کرد که این گفتوگوها «حدود دو ساعت» به طول انجامید. در مصاحبهای با وبسایت آمریکایی «آکسیوس» که روز سهشنبه منتشر شد، از زلنسکی نقل شده بود که «منصفانه نیست» ترامپ بهطور علنی از اوکراین، و نه روسیه، میخواهد تا در مذاکره بر سر شرایط یک طرح صلح، امتیاز بدهد.
زلنسکی همچنین گفت هر طرحی که اوکراین را ملزم به واگذاری سرزمینی کند که روسیه در منطقه شرقی دونباس تصرف نکرده است، در صورت برگزاری همهپرسی توسط مردم اوکراین رد خواهد شد. آکسیوس به نقل از زلنسکی در این مصاحبه نوشت: «امیدوارم این فقط تاکتیک او باشد و نه تصمیم نهاییاش.» ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفته بود: «بهتر است اوکراین سریعتر پای میز مذاکره بیاید. این تمام حرف من است.» این گفتوگوها تنها چند روز پیش از چهارمین سالگرد تهاجم روسیه به همسایه بسیار کوچکتر خود در سال۲۰۲۲ برگزار شد. در این درگیریها صدها هزار نفر کشته، میلیونها نفر آواره و بسیاری از شهرها، شهرکها و روستاهای اوکراین ویران شدهاند. روسیه هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد میکند.
مذاکرات روز سهشنبه هم ۶ ساعت طول کشید
رستم عمروف، رئیس هیات اوکراینی، گفته بود که مذاکرات روز سهشنبه بر «مسائل عملی و مکانیسم تصمیمهای احتمالی» متمرکز بود، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. با این حال، خبرگزاریهای روسی به نقل از یک منبع گزارش دادند که مذاکرات روز سهشنبه «بسیار پرتنش» بود و به مدت ۶ساعت در قالبهای مختلف دوجانبه و سهجانبه به طول انجامید. با انتشار گزارشهایی مبنی بر توقف پیشرفت در مذاکرات، ارزش اوراق قرضه دولتی اوکراین در معاملات صبح دیروز اروپا تا ۱.۹سنت در هر دلار کاهش یافت.
پیش از آغاز گفتوگوها، عمروف امیدها برای یک گام مهم رو به جلو در ژنو را کماهمیت جلوه داده و گفته بود هیات اوکراینی «بدون انتظارات بیش از حد» در حال فعالیت است. نشست ژنو پس از دو دور مذاکرات با میانجیگری آمریکا در ابوظبی برگزار میشود که بدون دستیابی به پیشرفتی چشمگیر به پایان رسید؛ زیرا دو طرف در مورد مسائل کلیدی مانند کنترل قلمرو در شرق اوکراین همچنان اختلافات عمیقی دارند. روسیه حدود ۲۰درصد از خاک اوکراین، از جمله کریمه و بخشهایی از منطقه شرقی دونباس را که پیش از تهاجم تمامعیار سال۲۰۲۲تصرف کرده بود، در اشغال خود دارد. حملات هوایی اخیر این کشور به زیرساختهای انرژی، صدها هزار اوکراینی را در میانه زمستانی سخت، از گرما و برق محروم کرده است. آخرین اخبار حاکی از آن است که زلنسکی ضمن توصیف آخرین دور مذاکرات میان روسیه و اوکراین بهعنوان گفتوگویی «دشوار»، اعلام کرد که دو طرف توافق کردهاند مذاکرات در آینده ادامه یابد. زلنسکی در پیامی به خبرنگاران در بستر واتساپ گفت: «شاهد پیشرفتهایی هستیم، اما در حال حاضر بهدلیل دشواری مذاکرات، مواضع طرفین همچنان با یکدیگر متفاوت است.»
با توجه به تمام آنچه گفته شد، اما ویتکاف مدعی پیشرفت معناداری در مذاکرات صلح اوکراین شده بود. در عین حال، زلنسکی هم در سخنانی نوشت که مذاکرات در دو جبهه جریان دارد: سیاسی و نظامی. در جبهه نظامی، میتوان از «سازنده» بودن آن سخن گفت؛ زیرا نظامیان میدانند چگونه بر آتشبس نظارت کرده و خصومتها را پایان دهند. اما در جبهه سیاسی، مسائل حساسی وجود دارد مثل نیروهای برق هستهای، شرق اوکراین و مسائل مهم دیگر که اختلافات در آن همچنان باقی است.
