«بی‌بی‌سی» در پیچ تاریخی

این شبکه اخیرا به کارکنان خود اطلاع داده که در نظر دارد طی سه سال آینده، ۱۰ درصد از «پایه هزینه سالانه» خود را کاهش دهد؛ اقدامی که بنا بر گزارش‌ها، همه بخش‌های سازمان ازجمله بازوی خدمات عمومی را که با درآمد حق مجوز تامین مالی می‌شود در برخواهد گرفت. سخنگوی بی‌بی‌سی با اشاره به تغییر سریع بازار رسانه‌ای گفته است این سازمان همچنان با فشارهای مالی قابل‌توجه مواجه است. بر اساس برآوردها، هزینه‌های عملیاتی بی‌بی‌سی در سال گذشته کمی بیش از ۸‌میلیارد دلار بوده و در نتیجه، کاهش ۱۰درصدی می‌تواند به صرفه‌جویی نزدیک به ۸۰۰‌میلیون دلار منجر شود. این در حالی است که بی‌بی‌سی پیش‌تر نیز در چارچوب برنامه‌ای دیگر، وعده داده بود حدود ۹۵۳‌میلیون دلار کاهش هزینه را اجرایی کند.

بحران مالی بی‌بی‌سی به طور مستقیم با سقوط درآمد حق مجوز تلویزیون گره‌خورده است؛ مدلی که سال‌ها ستون اصلی تامین بودجه این رسانه بوده، اما اکنون با تغییر الگوی مصرف رسانه‌ای، به‌سرعت در حال فرسایش است. گزارش‌ها می‌گویند بی‌بی‌سی سالانه حدود ۱.۳۶‌میلیارد دلار درآمد از دست می‌دهد، زیرا شمار بیشتری از خانوارها به سرویس‌های استریم روی می‌آورند و از پرداخت حق مجوز سر باز می‌زنند. تنها در سال گذشته حدود ۳۰۰هزار خانوار بریتانیایی از خرید مجوز امتناع کردند و درآمد کلی حق مجوز نیز بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ حدود ۳۰درصد کاهش‌یافته است. 

با وجود این روند نزولی، حق مجوز سالانه از آوریل امسال در چارچوب سیاست هم‌راستاسازی با تورم، ۷.۵دلار افزایش می‌یابد و به ۲۴۵دلار خواهد رسید؛ افزایشی که در شرایط کاهش اعتماد عمومی، می‌تواند نارضایتی بیشتری ایجاد کند.

اما چالش‌های بی‌بی‌سی صرفا مالی نیست. به گزارش خبرگزاری فارس، این رسانه هم‌زمان با بحران بودجه، با فشارهای سنگین اعتبار عمومی نیز روبه‌روست. یکی از جنجالی‌ترین موارد، شکایت افترا به ارزش ۱۰‌میلیارد دلار است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، علیه بی‌بی‌سی مطرح کرده است. ترامپ مدعی است این شبکه در یک قسمت از برنامه خبری «پانوراما»، سخنرانی او درباره حوادث ۶ ژانویه ۲۰۲۱ در ایالات متحده را به شکلی گمراه‌کننده تدوین کرده و با این کار، تصویری تحریف‌شده از او ارائه داده است.

در ششم ژانویه ۲۰۲۱، طرف‌داران ترامپ در واشنگتن‌دی‌سی تجمع کردند تا به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ اعتراض کرده و از درخواست برای رد کردن پیروزی رئیس‌جمهور منتخب جو بایدن حمایت کنند. دست‌کم ۱۰ نفر در جریان این اعتراضات بازداشت شدند و پس از حمله معترضان به کاخ کنگره ایالات متحده، چندین ساختمان در این مجموعه تخلیه شدند.

در تازه‌ترین تحول درمورد شکایت ترامپ از بی‌بی‌سی، یک قاضی در فلوریدا تاریخ فوریه ۲۰۲۷ را برای رسیدگی قضایی تعیین کرده، هرچند این زمان‌بندی منوط به بررسی درخواست بی‌بی‌سی برای رد پرونده است.

بی‌بی‌سی هم‌زمان با پرونده ترامپ، زیر فشار انتقادهای مزمن درباره جانب‌داری رسانه‌ای نیز قرار دارد. بیش از ۱۰۰ نفر از کارکنان این شبکه در نوامبر ۲۰۲۴ نامه‌ای امضا کردند و مدیریت را به «جانب‌داری از اسرائیل» در پوشش جنگ غزه متهم کردند. امضاکنندگان خواستار «خبرنگاری منصفانه، دقیق و مبتنی بر شواهد» شدند. در بیرون از ساختمان مرکزی نیز تجمع‌هایی شکل گرفت که در آن معترضان، بی‌بی‌سی را به «سفیدشویی جنایات جنگی اسرائیل» متهم کردند.

در کنار همه اینها، رسوایی‌های اخلاقی مرتبط با برخی چهره‌های سرشناس بی‌بی‌سی نیز ضربه دیگری به وجهه این شبکه وارد کرده است. در میان مواردی که به طور گسترده خبرساز شد، محکومیت هیو ادواردز، گوینده سابق اخبار، به دلیل نگهداری تصاویر غیراخلاقی از کودکان و همچنین اخراج گرگ والاس، مجری شناخته‌شده، به دلیل اتهام‌های مربوط به سوءرفتار جنسی قرار دارد.

مجموعه این بحران‌ها اکنون بی‌بی‌سی را در وضعیتی قرار داده که کاهش هزینه‌ها دیگر صرفا یک تصمیم مدیریتی نیست، بلکه به بخشی از تلاش برای بقا در یک بازار رسانه‌ای متحول‌شده تبدیل شده است. سازمانی که زمانی نماد «مرجعیت خبری» در بریتانیا بود، حالا هم‌زمان باید با ریزش درآمد، فرسایش اعتماد عمومی، فشارهای سیاسی، و بحران‌های داخلی دست‌وپنجه نرم کند و معلوم نیست ریاضت مالی، به‌تنهایی برای عبور از این پیچ تاریخی کافی باشد یا خیر.