بورس در پیچ ابهامات
کاهش حجم معاملات نیز نشان میدهد بخشی از فعالان بازار ترجیح دادهاند در حاشیه بمانند تا چشمانداز شفافتری از متغیرهای اثرگذار شکل بگیرد. استمرار این وضعیت میتواند رکود معاملاتی را عمیقتر کند، مگر آنکه ریسکهای موجود کاهش یابد یا محرکهای جدیدی برای بازگشت اعتماد به بازار ایجاد شود. به طور کلی، بورس در مقطع حساسی قرار دارد و مسیر کوتاهمدت آن بیش از هر زمان دیگری به تحولات بیرونی و مدیریت ریسکها وابسته است. از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات روزانه نشان میدهد افت اخیر بیشتر ناشی از ترس و رفتارهای هیجانی است. در چنین فضایی به نظر میرسد، بازار در حال باز تعریف سطوح تعادلی جدید است و هرگونه بازگشت پایدار نیازمند کاهش ریسکها و بهبود انتظارات خواهد بود. تا آن زمان، نوسانات فرسایشی و حرکتهای رفت وبرگشتی میتواند سناریوی محتملتری برای بازار سهام باشد.
وضعیت روزهای اخیر بازار سرمایه بیانگر تداوم فضای احتیاط بر معاملات است. فضایی که ریشه اصلی آن را باید در عدم قطعیتهای سیاسی و اقتصادی جستوجو کرد. تکرار افتهای بیش از ۲درصدی در شاخصها نشان میدهد فشار فروش هنوز فروکش نکرده و بازار درگیر روند هیجانی منفی شده است. از دست رفتن سه کانال مهم در سه روز به روشنی نشان میدهد که بازار سهام به دلیل چشمانداز مبهم متغیرهای اثرگذار اکنون وارد وضعیتی شده است که ممکن است تحت فشار فروش حقیقیها سطوح بیشتری را هم از دست بدهد. تجربه ادوار مشابه با وضعیت کنونی نشان میدهد هر گاه بازار با ریسکهای جدی مواجه میشود بلافاصله با عقبنشینی سهامداران خرد همراه میشود. از ابتدای هفته نیز حدود ۱۵ همت پول حقیقی از گردونه معاملات خارج شده است. تمرکز این خروج سرمایههای خرد بر صنایع فلزی و پتروپالایشی که همواره از گروههای شاخصساز بازار محسوب میشوند، اثرگذاری این روند را دوچندان کرده است.
سرخپوشی این صنایع نهتنها شاخص کل را تحت فشار قرار داده، بلکه انتظارات منفی به سایر گروهها را نیز تسری داده است. چنین رفتاری بیانگر آن است که سرمایهگذاران حقیقی در مواجهه با ریسکهای موجود، ترجیح دادهاند از نمادهای بزرگ و نقدشونده خارج شوند. تداوم این روند میتواند مانع جدی بر سر راه بازگشت تعادل به بازار باشد، این در حالی است که شاخص کل تا قبل از شکلگیری ریسکهای جدید، مانع جدی برای پیشروی تا کانال ۵میلیون واحد را در پیش روی خود نداشت.
از سویی با از دست رفتن کانال مهم ۴.۲میلیون واحدی در روز گذشته از منظر تکنیکال سیگنال منفی متوجه اهالی بازار سرمایه شده است. با عنایت به اینکه سطح مذکور بهعنوان حمایت روانی و تحلیلی عمل میکرد، ورود شاخص به محدودههای پایینتر نیز محتمل است و میتواند انتظارات منفی سهامداران را تشدید کند و باعث تعمیق رکود معاملاتی شود. در چنین شرایطی سرمایهگذاران عمدتا رویکرد محافظهکارانهای در پیش میگیرند و نقدشوندگی بازار کاهش مییابد. تا زمانی که ابهامات کلان برطرف نشود و چشمانداز روشنی از متغیرهای اثرگذار ارائه نشود، بازگشت پایدار تقاضا و تغییر روند بازار با چالش جدی مواجه خواهد بود.
* تحلیلگر ارشد بازارهای مالی
