گردشگری جهانی بر ریسکهای ۲۰۲۵ چیره شد؛ چشمانداز ۲۰۲۶ چگونه است؟
توریسم علیه تهدید
شیخه النویس، دبیرکل گردشگری سازمان ملل، گفت: « تقاضا برای سفر در سال ۲۰۲۵ همچنان بالا ماند، حتی با وجود تورم بالا در خدمات گردشگری و عدم قطعیت ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک ادامه یافت. انتظار داریم این روند مثبت در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یابد، زیرا پیشبینی میشود اقتصاد جهانی پایدار بماند و مقاصدی که هنوز به سطح پیش از همهگیری نرسیدهاند کاملا بهبود پیدا کنند.» بر اساس این گزارش، اروپا که بزرگترین مقصد گردشگری جهان به شمار میآید، در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۹۳میلیون گردشگر بینالمللی را پذیرفت؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۴درصد و در مقایسه با سال ۲۰۱۹، ۶درصد افزایش داشته است. در این میان، اروپای غربی و اروپای مدیترانهای جنوبی عملکرد مناسبی داشتند و به ترتیب ۵ و ۳ درصد رشد کردند. اروپای مرکزی و شرقی نیز با رشد ۶ درصدی بهبود یافت، هرچند تعداد گردشگران آن همچنان ۹درصد کمتر از سطح سال ۲۰۱۹ است.
در قاره آمریکا نیز در مجموع ۲۱۸میلیون گردشگر ثبت شد که یک درصد بیشتر از سال گذشته است، اما وضعیت زیرمنطقهها متفاوت بود. این منطقه پس از نیمه نخست قوی، در سهماهههای سوم و چهارم کمی کاهش داشت که بخشی از آن ناشی از عملکرد ضعیفتر ایالات متحده بود. با این حال، آمریکای جنوبی و مرکزی به ترتیب با رشد هفت و پنج درصدی، نتایج خوبی به دست آوردند. برخی مقاصد کارائیب نیز در پایان سال تحتتاثیر توفان ملیسا قرار گرفتند.
آفریقا با رشد ۸درصدی و جذب ۸۱میلیون گردشگر بهترین عملکرد را در میان مناطق جهان ثبت کرد و شمال آفریقا با رشد قابلتوجه ۱۱درصد پیشتاز بود. خاورمیانه نیز ۳درصد رشد داشت و به سطحی رسید که ۳۹ درصد بیشتر از دوران پیش از همهگیری است و در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰۰میلیون گردشگر بینالمللی را جذب کرد؛ رقمی که بالاترین افزایش نسبت به سال ۲۰۱۹ در میان مناطق جهان محسوب میشود. آسیا و اقیانوسیه هم ۳۳۱میلیون گردشگر دریافت کرد که نشاندهنده رشد ۶ درصدی نسبت به ۲۰۲۴ است، اما همچنان ۹ درصد کمتر از سال ۲۰۱۹. با این حال، شمالشرق آسیا با رشد ۱۳درصدی پیشرو بود و آسیای جنوبی نیز به سطح پیش از همهگیری بازگشت.
پس از رشد چشمگیر سال ۲۰۲۴، بسیاری از مقاصد گردشگری در سال ۲۰۲۵ نیز عملکرد مثبتی داشتند. برخی کشورها افزایش قابلتوجهی در ورود گردشگران ثبت کردند؛ مانند برزیل با ۳۷ درصد، مصر با ۲۰ درصد، مراکش با ۱۴ درصد و سیشل با ۱۳ درصد رشد. کشورهایی که دادههایشان تا نوامبر در دسترس است نیز رشد بالایی نشان دادند، از جمله بوتان با ۳۰ درصد، ایسلند با ۲۹ درصد، گویان با ۲۴ درصد، آفریقای جنوبی با ۱۹ درصد و ژاپن با ۱۷درصد افزایش. این روند مثبت در دیگر شاخصهای صنعت گردشگری نیز دیده شد. بهطور مثال، ظرفیت هوایی بینالمللی و تعداد مسافران هوایی تا اکتبر ۲۰۲۵ هر دو ۷درصد رشد داشتند و نرخ اشتغال اقامتگاهها در نوامبر ۲۰۲۵ نیز به ۶۶ درصد رسید که مشابه سال گذشته بود.
درآمدهای صادرات گردشگری در سال ۲۰۲۵ به رکورد بیسابقه ۲.۲ تریلیون دلار رسید. دادههای ماهانه نشان میدهد که هزینهکرد گردشگران در طول سال بسیار قوی بوده است و برآوردهای اولیه بیان میکند که درآمد گردشگری بینالمللی به ۱.۹ تریلیون دلار رسیده است؛ این یعنی درآمد گردشگری ۵درصد بیشتر از سال ۲۰۲۴ بوده است. مجموع درآمدهای صادراتی گردشگری، شامل درآمد مقصدها و حملونقل هوایی، نیز حدود ۲.۲تریلیون دلار برآورد میشود. براساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ بسیاری از کشورها افزایش قابلتوجهی در درآمد گردشگری خود ثبت کردند. مراکش با رشد ۱۹ درصدی، کرهجنوبی با ۱۸ درصد، مصر با ۱۷درصد، مغولستان با ۱۵ درصد، ژاپن با ۱۴ درصد، لتونی با ۱۱درصد و موریس با ۱۰ درصد در میان مقاصدی بودند که بهترین عملکرد را داشتند.
همچنین در میان کشورهای بزرگ درآمدزای گردشگری، بریتانیا و فرانسه هر دو رشد ۹ درصدی، اسپانیا رشد ۷درصدی و ترکیه رشد ۶ درصدی را در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ثبت کردند. روند هزینهکرد گردشگران نیز همین الگو را نشان میدهد. بازارهای اصلی مانند ایالات متحده با رشد ۸ درصدی، فرانسه با ۴ درصد، اسپانیا با ۱۶ درصد و کرهجنوبی با ۱۰ درصد، افزایش قابلتوجهی در میزان هزینهکرد سفر داشتهاند. بر اساس پیشبینیها، انتظار میرود گردشگری بینالمللی در سال ۲۰۲۶ بین ۳ تا ۴ درصد رشد کند؛ البته به شرطی که روند بهبود در آسیا و اقیانوسیه ادامه یابد، شرایط اقتصادی جهان مساعد باقی بماند و تنشهای ژئوپلیتیک تشدید نشود. با این وجود، درگیریها و ناآرامیهای ژئوپلیتیک همچنان یکی از مهمترین خطرات برای صنعت گردشگری در سال ۲۰۲۶ محسوب میشود.
چشمانداز ۲۰۲۶
این سازمان معتقد است که چشمانداز سال ۲۰۲۶ نشاندهنده بازگشت به نرخهای رشد طبیعی پس از جهش سریع گردشگری در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ و همچنین رشد چهار درصدی در سال ۲۰۲۵ است. جدیدترین «شاخص اعتماد گردشگری» و نظرسنجی از هیات کارشناسان نیز این چشمانداز مثبت را تایید میکند. مطابق این نظرسنجی، ۵۸ درصد کارشناسان انتظار عملکرد بهتر یا بسیار بهتر در سال ۲۰۲۶ را دارند، ۳۱ درصد عملکرد مشابه پیشبینی میکنند و تنها ۱۱درصد انتظار دارند نتایج ضعیفتر از سال قبل باشد. کارشناسان همچنین عوامل اقتصادی، هزینه بالای سفر و ریسکهای ژئوپلیتیک را مهمترین چالشهای سال ۲۰۲۶ معرفی کردهاند؛ چالشهایی که نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان آنها را جدیترین تهدیدها دانستهاند. براساس این گزارش، هرچند تورم جهانی در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است، اما تورم در خدمات گردشگری همچنان بالاتر از حد معمول است و به همین دلیل انتظار میرود گردشگران بیش از گذشته به دنبال یافتن گزینههایی با «ارزش بیشتر نسبت به هزینه» باشند.
از سوی دیگر، ثبات نسبی اقتصاد جهانی و کاهش قیمت نفت میتواند به بهبود عملکرد گردشگری در سال ۲۰۲۶ کمک کند؛ هرچند نااطمینانی ناشی از جنگها، تنشهای تجاری و رویدادهای شدید آبوهوایی ممکن است بر اعتماد مسافران تاثیر بگذارد. در مجموع، پیشبینی میشود گردشگری بینالمللی در سال ۲۰۲۶ تحتتاثیر تقاضای قوی سفر، افزایش پروازها و رشد سفرهای خارجی از سوی بازارهای نوظهور باشد. همچنین رویدادهای بزرگ جهانی مانند المپیک زمستانی میلان–کورتینا ۲۰۲۶ و جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ در کانادا، آمریکا و مکزیک نیز نقشی مهم در افزایش سفرهای بینالمللی خواهند داشت.
