اخبار خبرهای روزنامه دنیای اقتصاد

بورس کالای ایران طراحی شد تا خلأ وجود یک سازوکار شفاف و مدرن در معاملات کالاها را در ایران پر کند. با این حال در بیش از یک دهه گذشته، این نهاد زیر سایه سنگین تحریم‌های بین‌المللی قرار گرفته است. این محدودیت‏‏‌ها نه تنها دسترسی ایران به بازارهای جهانی و معاملات بین‌المللی را دشوار کرده، بلکه به‌طور مستقیم بر مکانیسم‏‏‌های داخلی، به‏‏‌ویژه در تعیین قیمت و حجم معاملات کالاهای استراتژیک، اثرگذار بوده است. اما تحریم‌ها تا چه میزان عملکرد بورس کالا را از پتانسیل واقعی آن دور کرده است و فرصت‏‏‌های توسعه‏‏‌ای از دست رفته این بازار چه بوده‏‏‌اند؟

بررسی وضعیت تالارهای بورس کالای ایران در نیمه دوم سال نشان می‌دهد که از ابتدای مهرماه امسال بازار گواهی‌‌‌های سپرده بیشترین رونق را داشتند و استقبال از این نوع بازارها نسبت به سایر بازارهای مالی بیشتر بوده است.

در روایت رسمی خارجی ایالات‌متحده، توجه واشنگتن به تحرکات نفتکش‌ها در آب‌های ونزوئلا معمولا با موضوعاتی چون قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان یافته و تهدیدهای امنیتی توجیه می‌شود، با این‌حال نگاهی دقیق‌تر به ساختار بازار انرژی و نیازهای فنی صنعت پالایش آمریکا نشان می‌دهد؛ این توضیح، تنها بخشی از واقعیت را بازتاب می‌دهد. نفت و به‌طور مشخص نفت سنگین، همچنان یکی از متغیرهای پنهان اما تعیین‌کننده در این معادله است. تحولات اخیر ونزوئلا‌ ازجمله ربودن رئیس‌جمهور این کشور توسط ایالات‌متحده، ‌بار دیگر نشان‌داد پرونده ونزوئلا صرفا یک مناقشه سیاسی یا حقوق‌بشری نیست، بلکه در لایه‌ای عمیق‌تر، به امنیت انرژی، ساختارپالایش و ژئوپلیتیک نفت سنگین گره‌خورده است.

دنیای‌اقتصاد: با اجرای پروژه‌های تجهیزات سریع احداث کارخانه‌ای (اسکیدمانتد) در قالب الگوی مشارکت عمومی-خصوصی، ۱۲‌درصد از فرآورش نفت‌خام کشور به بخش‌خصوصی و غیردولتی واگذار می‌شود. مدیر سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار شرکت ملی نفت ایران، امیر مقیسه، با بیان اینکه قراردادهای واحدهای فرآورش نفت‌خام در گذشته به‌صورت سنتی و در قالب قراردادهای EPC امضا می‌شد، اظهار کرد: مدت زمان این قراردادها سه سال‌بود اما انجام آن بیش از پنج سال‌طول می‌کشید که واحد فرآورش مرکزی میدان مشترک آزادگان جنوبی(سی‌تپ) از جمله این پروژه‌ها است. وی با اشاره به اینکه دوره اجرای پروژه‌های تجهیزات سریع احداث کارخانه‌ای (اسکیدمانتد) در قالب قراردادهای مشارکت‌ عمومی-خصوصی کمتر از دو سال‌است، افزود: مدت زمان این قراردادها ۱۰‌ساله است و سازمان‌های دولتی طبق ماده‌۲۰ قانون برنامه هفتم توسعه و ماده‌۴۰ قانون تامین مالی تولید زیرساخت موظف به واگذاری پروژه‌های مشارکت‌پذیر خود به سرمایه‌گذاران در قالب مشارکت عمومی-خصوصی هستند.

به گزارش «ایلنا» به نقل از معاونت امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت، بر اساس محاسبات رویترز، صادرات گاز خط ‌لوله روسیه به اروپا در سال‌۲۰۲۵، به پایین‌ترین سطح خود از میانه دهه‌۱۹۷۰ رسیده‌است، افتی ۴۴‌درصدی که به یکی از سودآورترین و سیاسی‌ترین روابط انرژی میان مسکو و اروپا پایان داد. با بسته‌‌شدن مسیر اوکراین، تنها خط ‌لوله فعال باقی‌مانده «ترک‌استریم» بود که گاز روسیه را تنها به تعداد معدودی از خریداران در اروپای جنوب‌شرقی منتقل می‌کرد. هم‌زمان اتحادیه اروپا اعلام‌کرده؛ تا پایان سال‌۲۰۲۷، واردات سوخت‌های فسیلی روسیه را به‌طور کامل متوقف می‌کند. این داده‌ها نشان می‌دهد روسیه با یک «افت ساختاری» روبه‌روست. پیش از جنگ اوکراین، اروپا بازار اصلی گاز از طریق خط‌لوله روسیه بود و سالانه ده‌ها‌میلیارد دلار درآمد و اهرم سیاسی قابل‌توجهی برای کرملین ایجاد می‌کرد، اهرمی که اکنون تقریبا از بین ‌رفته‌است. تحریم‌های مرحله‌ای اتحادیه اروپا بر گاز روسیه(خط‌لوله و ال‌ان‌جی)، همراه با نظارت سختگیرانه برای جلوگیری از دورزدن محدودیت‌ها، روند کاهش تدریجی را به سقوطی ناگهانی تبدیل‌کرده است.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تاکید بر اینکه توسعه متوازن در صنعت باید به‌عنوان یک اولویت مورد‌توجه قرار گیرد، گفت: برای نخستین‌بار در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، در برنامه هفتم تکمیل چهار زنجیره‌ با هدف کمی هدف‌گذاری شده که هم‌اکنون نیز برنامه‌های سالانه صنعت پتروشیمی همسو با دستیابی به اهداف این برنامه، برنامه‌ریزی‌ شده‌است.

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران، فعالیت شرکت‌های کارور انرژی را سودآور دانست و گفت: کاهش مصرف گاز در بخش خانگی افزون بر کاهش هزینه‌ها، سبب انتقال انرژی به بخش‌های مولد صنعتی و چرخش چرخ صنعت می‌شود؛ این اقدام یک بازی برد-برد برای همه به‌شمار می‌رود. سعید پاک‌سرشت در گفت‌وگو با «شانا» درباره مشوق‌های قانونی برای شرکت‌های کارور انرژی اظهار کرد: وظیفه شرکت‌های کارور (اپراتورهای انرژی) که مشارکت بخش‌خصوصی را به‌همراه دارد، مدیریت مصرف انرژی برای مشترکان مختلف است.

قاعدتا سکوهای خالی ورزشگاه پارس شیراز که نه، عوامل برگزاری دیدار فجرسپاسی و پرسپولیس دیروز سه گل را شاهد بودند که هیچ‌کدام از زننده‌‌‌هایش، برای آن خوشحالی انجام ندادند. در نهایت هم نخستین بازی نیم فصل دوم دو تیم، با برتری میزبان به پایان رسید. فجر که نخستین جدال فصل را هم در تهران با تساوی یک بر یک مقابل پرسپولیس شروع کرده بود، این‌بار نتیجه‌‌‌ای بهتر کسب کرد تا با یک برد ارزشمند جایگاه خود در جدول را بهبود ببخشد و البته قرمزها وارد یک وضعیت غیرمنتظره شوند.

دنیای‌اقتصاد:‌«باز است، ولی بسته است»؛ این شاید کوتاه‌‌‌ترین و کامل‌‌‌ترین تعریف از شرایط فعلی خیلی از حوزه‌‌‌ها در ایران باشد. به عنوان مثال یک خبرگزاری معروف داریم که هر روز خبرنگارش را برای تهیه گزارش میدانی از بازار روانه می‌‌‌کند و جمع‌‌‌بندی نهایی هم این است که همه فعال هستند و شرایط عادی است، اما در عمل، رکود سنگین وجود دارد و اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. عین این داستان را در فوتبال هم داریم. مسابقات لیگ برتر به صورت پشت سر هم در حال برگزاری است و اعداد جدول بالا و بالاتر می‌‌‌رود، اما در عمل چیزی به اسم فوتبال نداریم.

دنیای اقتصاد: در آخرین بازی هفته شانزدهم لیگ برتر، استقلال و تراکتور در یزد به تساوی بدون گل رضایت دادند. این بازی با برتری نسبی تراکتور همراه بود و استقلال که هیچ‌‌‌یک از بازیکنان خارجی‌‌‌اش را در اختیار نداشت، ترجیح داد بیشتر دفاع کند. البته آبی‌‌‌ها یک بار هم روی گل به خودی تراکتوری‌‌‌ها جلو افتادند که این توپ آفساید اعلام شد. دیروز بعضی شایعات حکایت از جدایی اسکوچیچ از تراکتور و جانشینی یحیی گل‌‌‌محمدی با او داشت که البته تا زمان تنظیم این مطلب، خبر قطعی در این مورد نیامد.

دنیای اقتصاد: یحیی گل‌‌‌محمدی، سرمربی تیم فوتبال فولاد خوزستان پس از کسب تنها سه برد در ۱۶ هفته، بعد از نخستین بازی نیم فصل دوم به‌‌‌صورت توافقی از سرمربیگری فولاد کنار رفت تا مدیران این باشگاه دنبال سرمربی جدید برای سرخ‌پوشان خوزستانی باشند. در همین راستا جلسه‌‌‌ای بین حمیدرضا گرشاسبی مدیرعامل باشگاه فولاد و حمید مطهری مربی این تیم برگزار شده و در نهایت با توجه به شناخت مطهری از تیم فولاد و خریدهای نقل‌‌‌و‌‌‌انتقالاتی این تیم به خصوص در زمستان، با تصمیم مدیران مطهری به عنوان سرمربی جدید این تیم انتخاب شد.

دنیای اقتصاد: دیدار رده‌‌‌بندی جام ملت‌‌‌های آفریقا میان تیم‌‌‌های نیجریه و مصر برگزار شد و در نهایت عقاب‌‌‌ها توانستند در ضربات پنالتی با نتیجه ۴بر۲ فراعنه را شکست دهند. بازی در ۹۰ دقیقه با تساوی بدون گل به پایان رسید و تنها اتفاق مهم آن گل آکور آدامز برای نیجریه در نیمه اول بود که توسط VAR رد شد.

دنیای اقتصاد: شکست در دربی همیشه تلخ است. جز این سنت دیرینه اما المان‌‌‌های اضافه‌‌‌تری وجود دارند که به چنین باختی ناراحتی افزون‌‌‌تری می‌‌‌بخشند. اتفاقی که برای پپ گواردیولا رخ داد و او شنبه‌‌‌ای کابوس‌‌‌وار را پشت سر گذاشت که باید بابت بدتر نشدن آن از VAR متشکر باشد. منچسترسیتی در اولدترافورد ۵ گل از همشهری‌‌‌اش دریافت کرد که سه تای آن از سوی کمک داور ویدئویی مردود اعلام شد تا آبی‌‌‌ها با اختلافی دو گله، مغلوب منچستریونایتد شوند. یونایتدی که مدت‌هاست رنگ خوشی ندیده و به تازگی حتی مربی موقتش را هم برکنار کرده. همان تیمی که در بازی رفت، سیتیزن‌‌‌ها به آنها رحم کردند که بیشتر از ۳ گل نزدند. با این حال چیزی که ظهر شنبه در تئاتر رویاها دیدیم، یک من‌‌‌سیتی منفعل و به‌شدت ضعیف بود که حتی نمی‌توانست یک موقعیت جدی گل روی دروازه رقیب بی‌‌‌جانش ایجاد کند.

جدول «سایر الزامات مصارف» در نگاه اول ممکن است پراکنده و کم‌اهمیت به نظر برسد؛ اما در واقع یکی از شفاف‌ترین پنجره‌ها به منطق هزینه ‌کرد دولت در بودجه۱۴۰۵ است. این جدول نه درباره پروژه‌های بزرگ است و نه درباره سیاست‌های پر سر و صدا، بلکه درباره قواعد خرج‌ کرد، اولویت‌‌بندی نهادی و میزان اختیار دولت در مدیریت مصارف است. درست به همین دلیل، اهمیت آن بیش از اندازه اسمی اعدادش است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی فقط یکی از ابزارهای دولت را از آن می‌گیرد، ولی انگیزه‌ اصلی سیاستمدار برای دستکاری اقتصاد به نفع خودش را از بین نمی‌برد. وقتی دولت دیگر نمی‌تواند برای ایجاد رونق، پول چاپ کند (سیاست پولی) و توانایی‌ آن برای استفاده از بودجه و مخارج دولتی (سیاست مالی) هم محدود می‌شود؛ چراکه بانک مرکزی مستقل با افزایش نرخ بهره جلوی ولخرجی‌های تورم‌زای دولت را می‌گیرد، در این شرایط سیاستمدار به دنبال یک ابزار جایگزین می‌گردد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در بعضی شرایط این ابزار مقررات‌زدایی مالی هست. یعنی دولت که دستش از سیاست پولی کوتاه شده، به سراغ سیستم بانکی و مالی می‌رود و با تغییر قوانین و نظارت‌ها، بانک‌ها را تشویق می‌کند که وام‌دهی را به‌شدت افزایش بدهند.

حرکت دولت به سمت حذف ارز ترجیحی و همین‌طور تلاش برای انتقال یارانه به انتهای زنجیره، سیاستی است که به گفته کارشناسان بر اساس اصول علم اقتصاد بوده و تصمیم برای این‌کار را درست دانسته‌اند.

دلیل دولت در حرکت به سمت حذف ارز ترجیحی و اعطای کالابرگ و این مساله که چه چیزی باعث شده است که این انتخاب را انجام دهد، سوال محوری است.

در ابتدا نیاز است که در رابطه با این موضوع به چند نکته اشاره کنم. نکته اول اینکه ارز ترجیحی به معنای اینکه به جز ارز آزاد، یک ارز دیگری را تعیین کنید و شکاف موجود بین این دو ارز بالای ۲۰ تا ۳۰درصد باشد (البته عدد ۲۰ تا ۳۰درصد هم قابل بحث هست و عدد دقیق و تعیین‌شده‌ای نیست) در هیچ جای ادبیات اقتصادی جایی ندارد و تاییدشده نیست.

دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، از همکاری معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی، شرکت راه‌آهن و شهرداری تهران برای تدوین یک سند راهبردی برای حمل ونقل حومه ای تهران تا ۴۵ روز آینده خبر داد. به گزارش «ایسنا»، جلسات مشترک شهرداری تهران و دولت با حضور نصراله آبادیان معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران، غلامرضا کاظمیان معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری، جبارعلی ذاکری مدیرعامل شرکت راه‌آهن و نماینده شرکت مترو در محل وزارت راه و شهرسازی پیرامون تدوین سند راهبردی حمل‌ونقل حومه‌ای برگزار شد.

پیش‌فروش بلیت قطار از تاریخ ۱۲ تا ۳۰ بهمن ماه از امروز آغاز می‌شود. به گزارش «ایرنا» پیش‌فروش بلیت قطار از تاریخ ۱۲ تا ۳۰ بهمن در همه محورها (مسیرهای رفت تا تاریخ ۳۰ بهمن ماه و مسیرهای برگشت تا یکم اسفندماه) از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱ صبح امروز، ۲۹ دی ماه از طریق سکوهای مجاز فروش اینترنتی بلیت آغاز می‌شود. پیش فروش حضوری بلیت‌های این بازه زمانی نیز از ساعت ۱۱ تا ۱۳:۳۰ امروز از طریق مراکز مجاز فروش حضوری انجام می‌شود. از ساعت ۱۳:۳۰ امروز به بعد به‌صورت همزمان پیش فروش ادامه خواهد داشت. هموطنان برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به صورت شبانه‌روزی با سامانه اطلاع‌رسانی راه‌آهن به شماره ۰۲۱۵۱۴۹ تماس بگیرند.

میزان حمل‌ونقل هوایی کشور اعم از مسافر و محموله‌های پستی در آذرامسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳‌درصد افزایش یافته است. به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در آذر ماه سال‌جاری ۳ میلیون و ۴۳۷‌هزار و ۳۰۰ مسافر در فرودگاه‌های کشور شامل ۴۸ فرودگاه مالکیتی و ۱۲ فرودگاه غیرمالکیتی، اعزام و پذیرش شدند که نسبت به آذر سال گذشته با افزایش همراه بوده است. همچنین در این مدت، در مجموع ۳۰‌هزار و ۹۵۸ فروند هواپیما در فرودگاه‌های کشور نشست و برخاست داشته که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳‌درصد افزایش داشته است. در مدت یاد شده در فرودگاه‌های تحت مالکیت شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران ۲۶‌هزار و ۶۰۵ نشست و برخاست هواپیما انجام شده که حاکی از رشد ۳ درصدی نسبت به آذر سال گذشته است. همچنین در این مدت ۲ میلیون و ۹۴۷‌هزار و ۶۲۶ مسافر اعزام و پذیرش شده‌اند که نسبت به آذر ماه سال گذشته میزان آن بدون تغییر است.

تحقیقات علمی نشان می‌دهد مشارکت در «هنر» حتی بر ژن‌ها اثر می‌گذارد و ساعت‌های اپی‌ژنتیکی در افرادی که اهل «هنر» هستند، «جوان‌تر» عمل می‌کند. «گاردین» در‌این‌باره گزارشی منتشر کرده و جزئیات بیشتری را از این موضوع ارائه کرده است. امروزه شمار مطالعات تصادفی درباره فواید «هنر» بر سلامت روان به صدها پژوهش می‌رسد. نتایج نشان می‌دهد فعالیت‌های منظم هنری مانند آواز، مطالعه، صنایع‌دستی و مشارکت‌های فرهنگی، علائم اضطراب، افسردگی و استرس را در تمام گروه‌های سنی کاهش می‌دهد.

ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور پیشین برزیل که سال گذشته به اتهام طراحی کودتا به ۲۷ سال زندان محکوم شد، راهی تازه برای کاهش مدت محکومیت خود یافته است: خواندن کتاب. وکلای بولسونارو ظاهرا به مطالعه دقیق قانون مجازات برزیل پرداخته‌ و دریافته‌اند که بر اساس یک ماده قانونی، زندانیان می‌توانند به ازای خواندن هر کتاب و ارائه گزارش، چهار روز از مدت محکومیت خود بکاهند. هفته گذشته یک قاضی دیوان عالی کشور درخواست تیم حقوقی بولسونارو مبنی بر شرکت در این طرح را تایید کرد. تنها مشکل اینجاست که بولسونارو هرگز به عنوان یک کتاب‌خوان شناخته نشده است. او یک بار گفته بود: «متاسفانه وقت کتاب خواندن ندارم. سه سال است کتابی نخوانده‌ام.»

هانس زیمر، آهنگساز افسانه‌ای هالیوود، به همراه گروه آهنگسازی «بلیدینگ فینگرز» که خود از بنیان‌گذاران آن است، مسوولیت ساخت موسیقی اصلی سریال تلویزیونی پیش‌تولید «هری پاتر» را بر عهده گرفته‌اند. این سریال که قرار است در سال ۲۰۲۷ از شبکه HBO و پلتفرم HBO Max پخش شود، با موسیقی کاملا جدیدی همراه خواهد بود.

مهر: کتاب «طبقه جدید» نوشته میلوان جیلاس با ترجمه عنایت‌الله رضا روانه بازار کتاب شد. «طبقه جدید: تحلیلی از تحول جامعه کمونیست» اثر میلوان جیلاس که نخستین‌بار در سال ۱۹۵۷ در ایالات متحده منتشر شد، یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین نقدهای درون‌زاد بر نظام‌های کمونیستی قرن بیستم به ‌شمار می‌آید.