خطر اژدها بیخ گوش واشنگتن

به گزارش نیویورک‌تایمز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز شنبه کانادا را تهدید کرد که در صورت «توافق با چین» با تعرفه‌های سنگین روبه‌رو خواهد شد و همزمان به «مارک کارنی»، نخست‌وزیر کانادا، حمله لفظی کرد. این تازه‌ترین موضع‌گیری تند ترامپ علیه کانادا پس از آن مطرح می‌شود که کارنی در سخنرانی جنجالی خود در نشست داووس سوئیس، سیاست‌های او را به چالش کشید. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» با تقلیل جایگاه نخست‌وزیر کانادا به فرماندار که در واقع نوعی توهین به او محسوب می‌شود، نوشت:«اگر فرماندار کارنی فکر می‌کند می‌تواند کانادا را به پل صادراتی چین به آمریکا تبدیل کند، سخت در اشتباه است. چین کانادا را کاملا خواهد بلعید؛ از نابودی کسب‌وکارها گرفته تا فروپاشی بافت اجتماعی و شیوه زندگی مردم.» او در ادامه افزود: «اگر کانادا با چین توافق کند، بلافاصله با تعرفه ۱۰۰درصدی بر تمام کالاها و محصولات صادراتی خود به ایالات متحده مواجه خواهد شد.»

با این حال، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که کانادا و چین در حال مذاکره برای دستیابی به یک توافق تجاری جامع باشند. به نظر می‌رسد واکنش ترامپ به سفر رسمی هفته گذشته مارک کارنی به چین مربوط باشد؛ سفری که طی آن دو کشور توافق کردند تعرفه برخی خودروهای برقی چینی کاهش یابد و در مقابل، چین نیز تعرفه برخی محصولات کشاورزی کانادا را پایین بیاورد. این سفر که با حساسیت زیادی دنبال می‌شد، به‌عنوان تلاشی مهم برای بازتنظیم روابط دو کشور معرفی شد؛ هرچند توافق تجاری حاصل‌شده در عمل محدود و محتاطانه بود.

به گفته یک مقام ارشد کانادایی که نخواست نامش فاش شود، دولت کانادا پیش از امضای این توافق، جزئیات آن را به‌طور کامل در اختیار «جیمی‌سون گریر»، نماینده تجاری آمریکا، قرار داده بود. ترامپ نیز پس از اعلام توافق، در ابتدا واکنشی مثبت نشان داد. اما پس از سخنرانی کارنی در داووس، لحن ترامپ تغییر کرد؛ جایی که نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد نظم جهانی به رهبری آمریکا دچار شکاف شده و از قدرت‌های متوسط مانند کانادا خواست برای عبور از دوره‌ای جدید و پرمخاطره، با یکدیگر متحد شوند.

کارنی بدون نام بردن از ترامپ یا ایالات متحده، به‌طور صریح به استفاده ابزاری از سیاست‌های تجاری انتقاد کرد و گفت: «در سال‌های اخیر، قدرت‌های بزرگ از درهم‌تنیدگی اقتصاد کشورها به‌عنوان سلاح استفاده کرده‌اند؛ تعرفه‌ها را به ابزار فشار بدل کرده و زیرساخت‌های مالی و زنجیره‌های تامین را به اهرم اجبار تبدیل کرده‌اند.» این تهدید ترامپ در حالی مطرح می‌شود که روابط اقتصادی و سیاسی واشنگتن و اتاوا در ماه‌های اخیر به‌ویژه پس از جنگ تجاری با چین، دستخوش تنش بوده است. کانادا که به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین متحدان آمریکا شناخته می‌شود، در برخی مسائل کلیدی مانند تجارت، امنیت و زنجیره تامین با واشنگتن اختلاف‌نظر دارد و همین اختلاف‌ها باعث شده است کانادا در تلاش برای متوازن‌سازی روابط با دو قدرت بزرگ جهان، مسیر مستقل‌تری را دنبال کند.

از سوی دیگر، دولت کانادا در سفر اخیر کارنی به چین تلاش کرد با کاهش تعرفه‌ها و گسترش صادرات کشاورزی، تنش‌های اقتصادی را کاهش دهد و به‌نوعی دروازه‌ای برای افزایش مبادلات با بازار بزرگ چین باز کند. این حرکت از نگاه واشنگتن می‌تواند به معنای تغییر استراتژی کانادا در برابر سیاست‌های فشار اقتصادی آمریکا تعبیر شود. ناظران می‌گویند تهدید ترامپ بیشتر از آنکه جنبه عملی داشته باشد، جنبه نمادین و سیاسی دارد و هدف آن ایجاد فشار روانی بر دولت کانادا و تضعیف اعتبار کارنی است. با این حال، اگر واشنگتن این تهدید را عملی کند، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد کانادا خواهد داشت و ممکن است مسیر تجارت دو کشور را به سمت افزایش تنش و رقابت سوق دهد.