مدیر شبکه افق به دلیل تمسخر جانباختگان دیماه عزل شد؛
پایان «خطخطی» در تلویزیون
عملکرد تلویزیون در این سالها با انتقادهای فراوانی روبهرو بوده است و طیف وسیعی از مردم معتقدند که این رسانه در بازتاب صدای جامعه سلیقهای عمل میکند. این موضوع باعث شده صداوسیما با کاهش شدید مخاطب روبهرو شود. اوضاع در این رسانه آنقدر عجیب است که حتی مدیرانش مجبور شدهاند برای تبلیغات سریالهایشان به تبلیغات محیطی رو بیاورند. در این روزهای پرالتهاب صداوسیما یک بار دیگر اشتباهی را تکرار کرد و باعث شد واکنشهای عصبی شدیدی در جامعه شکل بگیرد. ماجرا این است که در یک برنامه شبکه افق مسابقهای پیامکی برگزار شد و در آن با محتوایی طنزگونه از مخاطب خواسته شد تا بگویند جانباختگان دیماه در چه یخچالی نگهداری میشوند؟ در واقع موضوع این قسمت از این برنامه درباره ادعای ارژنگ امیر فضلی، بازیگر، درمورد نگهداری اجساد در ماشینهای بستنی تا موعد حمله آمریکاست.
دیروز بعد از رسانهای شدن این موضوع روابطعمومی رسانه ملی ضمن ابراز همدردی با خانوادههای مصیبتدیده، تاکید کرد که شأن رسانه ملی چنین بیدقتیهای فاحش را نمیپذیرد و با آن برخورد قاطع خواهد کرد. در پی این اتفاق، مدیر شبکه افق به دلیل سهلانگاری و بیتوجهی در مدیریت محتوای برنامه «خطخطی» عزل و پخش برنامه متوقف شد و معاون سیما با صدور حکمی، سعید مقیسه، رئیس مرکز بسیج سازمان صداوسیما را با حفظ سمت بهعنوان «سرپرست شبکه افق» منصوب کرد.
در همین رابطه حتی فعالان رسانهای اصولگرا نیز در مقابل این اقدام موضع گرفتند. خبرگزاری تسنیم در گزارشی نوشت بسیاری این اقدام را عبور آشکار از خطوط قرمز اخلاقی و حرفهای رسانه ملی دانستند. این تجربه، یادآور حواشی پیشین برنامه «جعبه سیاه» است که در آن نیز بخشهای نامتناسب واکنش کاربران و رسانهها را به دنبال داشت. تسنیم نوشته است مرگ و مصیبت پیش از آنکه ابزاری برای جلب توجه باشند، با زندگی واقعی خانوادهها و تجربه درد و فقدان پیوند دارند. نادیده گرفتن این واقعیت، اعتماد مخاطب و سرمایه اجتماعی رسانه را تهدید میکند.
در گزارش تسنیم آمده است: «کارشناسان رسانه معتقدند که چنین برنامههایی غالبا نتیجه فشار برای دیده شدن سریع در شبکههای اجتماعی است. وقتی منطق گفتوگو و تحلیل منصفانه جای خود را به شوک و هیجان کوتاهمدت میدهد، عبور از مرزهای اخلاقی ناگزیر میشود. شبکه افق، که پیش از این نیز با اظهارات تند و جنجالی کارشناسان خود شناخته میشد، با این اقدام خط قرمزهای حرفهای برنامهسازی را جابهجا کرده است. از نگاه فنی و استراتژیک، چند درس کلیدی برای تولید محتوا در رسانه ملی از این تجربه قابل استخراج است: طراحی محتوا براساس حساسیت موضوع و مخاطب: موضوعات مرتبط با مرگ یا بحرانهای اجتماعی نیازمند سناریوی دقیق و رعایت خطوط اخلاقی است. هماهنگی تیم تولید و ناظرین: همه اجزای برنامه باید پیش از پخش بررسی شوند تا از عبور محتوا از خطوط قرمز جلوگیری شود. تعادل میان جذابیت و اخلاق حرفهای: جذب مخاطب مهم است، اما نباید با تخطی از کرامت انسانی همراه باشد.
تجربه اخیر شبکه افق، ضرورت بازنگری در خطمشی نظارت و پاسخگویی رسانه ملی را بیش از پیش روشن میکند. اقدام سریع و عزل مدیر شبکه افق نشان میدهد که سازمان صداوسیما در برخورد با نقض استانداردهای اخلاقی مماشاتی نداشته و مسوولیت خود را بهموقع اجرا کرده است؛ این واکنش قاطع، اقدامی ارزشمند است که باید مورد تقدیر قرار گیرد. در دنیای رسانه، دیده شدن اهمیت دارد، اما دیده شدن به هر قیمتی، هزینههای جبرانناپذیری برای اعتماد اجتماعی دارد. رسانه ملی، با مسوولیت عمومی و بودجه عمومی، باید همواره تعادل میان خلاقیت، جذابیت و رعایت اصول اخلاقی را محور برنامهسازی خود قرار دهد.»
سایت رویداد 24 نیز به این موضوع پرداخته و نوشته است صداوسیما که قرار بود رسانه ملی و دانشگاهی برای ترویج اخلاق و وحدت ملی باشد، این روزها فرسنگها از رسالت اولیهاش فاصله گرفته است. شاهدش همین برنامه اخیر شبکه افق که در قالب یک نظرسنجی، موضوعی دهشتناک همچون «نگهداری جنازهها در یخچال» را به سخره گرفته و موجی از خشم و انزجار را در میان کاربران فضای مجازی و کنشگران اجتماعی برانگیخته است.
این سایت نوشته است: «آنچه در این تصویر دیده میشود، تنها یک شوخی کلامی سخیف نیست؛ بلکه نشاندهنده یک بیحسی سیستماتیک نسبت به حرمت حیات و کرامت انسانی است. درحالیکه هزاران خانواده درگیر تبعات ناآرامیهای اخیر هستند، تبدیل کردن واژه «جنازه» به گزینههای یک مسابقه طنزگونه، نه تنها توهین به جانباختگان، بلکه دهنکجی صریح به عواطف جریحهدارشده ملتی است که حق خود میداند در رسانهای که با بودجه عمومی اداره میشود، احترام ببیند.»
در گزارش این سایت آمده است: «این دست اقدامات احتمالا ناشی از استیصال در جذب مخاطب است. بالاخره وقتی منطق گفتوگو و تبیین منصفانه جای خود را به جنجالهای پوچ میدهد، برنامهسازان ناچار میشوند برای جلب توجه، پا روی انسانیترین اصول اخلاقی بگذارند. شبکه افق که پیش از این نیز با اظهارات تند و حاشیهساز کارشناسانش شناخته میشد، حالا با این «شوخی زشت»، مرزهای وقاحت رسانهای را جابهجا کرده است. بازتاب این برنامه در رسانهها و شبکههای اجتماعی نشان میدهد که مردم، این رویکرد را فراتر از یک اشتباه محاسباتی میبینند. بسیاری میپرسند: اگر این شوخی با جریانی غیر از معترضان صورت میگرفت، باز هم واکنشی از سوی مدیران نظارتی جامجم دیده نمیشد؟ استاندارد دوگانهای که در آن «خون» و «مرگ» گروهی از شهروندان مایه طنز میشود، بزرگترین ضربه را به سرمایه اجتماعی و اعتماد ملی وارد میکند.»
